Кулун тутар 21 күнэ Чурапчы нэһилиэгин олоҕор умнуллубат бэлиэ түгэнинэн буолла. Аан маҥнайгытын ыытыллыбыт «Дьиэрэҥкэйдээн тэйиэххэ» үҥкүү күрэҕэ үрдүк таһымнаахтык ааста. Бу тэрээһини Иван Иванович Кандинскай аатынан «Айыллаан» култуура киинэ тэрийиитинэн «Дьиэрэҥкэй» оҕо народнай үҥкүү ансаамбыла көҕүлээһининэн ыытылынна.

Бу тэрээһин дойдубут үҥкүү эйгэтин дьонун-сэргэтин түмэр улахан түһүлгэҕэ кубулуйда. Күрэххэ Өрөспүүбүлүкэбит 9 араас улууһуттан уонна Дьокуускай куораттан кэлбит ыалдьыттар, талааннаах үҥкүүлээччилэр дьоһуннаахтык кытыннылар. Бу күрэххэ Өймөкөөн, Томпо уонна Сунтаар курдук ыраах улуустартан кэлбиттэрэ тэрийээччилэри үөртэ.

Тэрээһин чыпчаала:

• Уопсайа 49 ансаамбыл кыттыыны ылла;

• Үрдүк ааттаах 4 народнай ансаамбыл бэйэлэрин сатабылларын көрдөрдүлэр;

• Күрэххэ барыта 547 кыттааччы үҥкүү эйгэтин тэрийэн, көрөөччүлэри сөхтөрдө.

Күрэх таһымын үрдүкү таһымҥа туппут дьүүллүүр сүбэ бэрэссэдээтэлинэн Станислав Николаевич Степанов – А.Д. Макарова аатынан Дьокуускайдааҕы култуура уонна искусство колледжын преподавателэ, Культура үтүөлээх үлэһитэ үлэлээтэ. Кинини кытта бииргэ үлэлээн, чилиэттэринэн Владимир Александрович Собакин Хатастааҕы «Тускул» култуура киинин балетмейстера, Эдуард Федорович Жирков С.А. Зверев – Кыыл уола аатынан национальнай театр артыыһа, Елена Дмитриевна Дьячковская Оройуоннааҕы «Айылгы» норуот айымньытын дьиэтин, норуот айымньытын салаатын салайааччыта, Аси-Куо Васильевна Ашеина «Дьиэрэҥкэй» оҕо народнай үҥкүү ансаамбылын салайааччыта кытыннылар. 

Күрэх түмүгүнэн:

I бөлөххө (7–10 саастаахтар):

• I степеннээх Лауреат: «Манчаары» народнай үҥкүү ансаамбыла (Мэҥэ-Хаҥалас, Төхтүр, «Чохчоохой» саха үҥкүүтэ, салайааччы Татьяна Егоровна Говорова.

• II степеннээх Лауреат: «Дархан» үҥкүү ансаамбыла, кыра бөлөх (Чурапчы улууһа, Чурапчы), «Томторуктаах торбостор» үҥкүү, салайааччы Елена Петровна Сивцева.

• III степеннээх Лауреат: «Одун» үҥкүү ансаамбыла (Чурапчы улууһа, Чурапчы), «Дьөһөгөй» үҥкүү, салайааччы Майя Константиновна Попова.

II бөлөххө (11–13 саастаахтар):

• I степеннээх Лауреат: «Мичийээнэ» оҕо үҥкүү ансаамбыла (Чурапчы улууһа, Чакыр), «Байкал сибэккитэ» бурят үҥкүүтэ, салайааччы Лидия Иосифовна Миронова.

• II степеннээх Лауреат: И.М. Павлов аатынан Чурапчы орто оскуолата (Чурапчы улууһа, Чурапчы), «Дьиэрэҥкэйдээн тэйиэххэ» үҥкүү, салайааччы Майя Константиновна Попова.

• III степеннээх Лауреат: «Күн оҕолоро» үҥкүү ансаамбыла (Мэҥэ-Хаҥалас, Петровка), «Дьөһөгөйдүүн көтүтүү» үҥкүү, салайааччы Мария Васильевна Романова.

III бөлөххө (14–17 саастаахтар):

• I степеннээх Лауреат: «Алгыс» үҥкүү ансаамбыла (Чурапчы улууһа, Чурапчы), «Ат сүүрдээччилэр бырааһынньыктара» үҥкүү, салайааччы Вера Иннокентьевна Аммосова (Елена Петровна Сивцева репертуара).

• II степеннээх Лауреат: «Күлүмчээн» үҥкүү ансаамбыла (Таатта улууһа, Чымнайы), «Хотугу үҥкүү», салайааччы Марфа Дмитриевна Толстякова.

• III степеннээх Лауреат: «Саһарҕа» үҥкүү ансаамбыла (Өймөкөөн улууһа, Орто Балаҕан), «Монгольскай үҥкүү», салайааччы Элеонора Андреевна Аммосова.

IV бөлөххө (18–35 саастаахтар):

• I степеннээх Лауреат: «Дайар» үҥкүү коллектива (Мэҥэ-Хаҥалас, Павловск), «Хапхаас киэн туттуута» үҥкүү, салайааччы Мария Николаевна Иванова.

• II степеннээх Лауреат: «Дайан» үҥкүү ансаамбыла (Чурапчы улууһа, Чурапчы), «Күн үҥкүүтэ», салайааччы Василий Васильевич Брызгаев.

• III степеннээх Лауреат: «Сардаана» үҥкүү ансаамбыла (Хаҥалас улууһа, Булгунньахтаах), «Хотугу үҥкүү», салайааччы Сахая Владиславовна Ноговицына.

V бөлөххө (36–50 саастаахтар):

• I степеннээх Лауреат: «My Dance» үҥкүү студията (Дьокуускай к.), «Чаайкалар» үҥкүү, салайааччы Майя Дмитриевна Ноева.

• II степеннээх Лауреат: «Күбэйэ» үҥкүү коллектива (Дьокуускай к.), «Алгыстаах үҥкүү», салайааччы Валерия Васильевна Платонова.

• III степеннээх Лауреат: «My Dance» үҥкүү студията (Дьокуускай к.), «Якутяночка» саха үҥкүүтэ, салайааччы Майя Дмитриевна Ноева.

VI бөлөххө (50+ саастаахтар):

• I степеннээх Лауреат: «Айхал» үҥкүү ансаамбыла (Дьокуускай к., Хатас), «Сиэллээх аартыкка айан», салайааччы Татьяна Григорьевна Жиркова.

• II степеннээх Лауреат: «Элеганс» үҥкүү ансаамбыла (Горнай улууһа, Өрт), «Эҕэрдэ үҥкүү», салайааччы Максим Кимович Аммосов.

• III степеннээх Лауреат: «Түһүлгэ» үҥкүү ансаамбыла (Горнай улууһа, Бэрдьигэстээх), «Оһуохайга ыҥырыы», салайааччы Ульяна Петровна Кириллина.

Муҥутуур кыайыылаахтар:

• Улахан дьоҥҥо: Н.А. Попова аатынан «Ситим» народнай үҥкүү ансаамбыла (Дьокуускай к.), «Хотугу тэтимнэр», салайааччы Дьулустаан Валерьевич Кычкин.

• Оҕолорго: «Манчаары» народнай үҥкүү ансаамбыла (Мэҥэ-Хаҥалас, с. Төхтүр, «Чохчоохой» саха үҥкүүтэ, салайааччы Татьяна Егоровна Говорова.

Анал ааттар:

• «Бастыҥ салайааччы»: Сивцева Елена Петровна (РФ үөрэҕириитин туйгуна). Бирииһи «Дьиэрэҥкэй» ансаамбыл араас сыллаардааҕы выпускниктара 10 000 тыһыынча солкуобайы уу харчыннан туттардылар.

• «Бастыҥ толорооччу»: «Манчаары» народнай ансаамбыл солиһа Роберт Афанасьев,  анал бирииһи Эдуард Жирков туттарда.

«Үҥкүү туруоруутугар саҥаны арыйыы» («Оригинальность в постановке танца») анал аат Хаҥалас улууһун Булгунньахтаах нэһилиэгиттэн сылдьар «Сардаана» үҥкүү ансаамбылыгар иҥэрилиннэ, И.И. Кандинскай аатынан «Айыллаан» култуура киинэ 10 000 тыһыынча солкуобайы уу харчыннан туттарда.

Махтаныахпыт этэ Дьокуускай куораттан кытта кэлбит «Дьиэрэҥкэй» ансаамбыл араас сыллаардааҕы выпускниктарыгар, «Кэрэ» үҥкүү ансаамбылыгар салайааччы Федотова Любовь Дмитриевнаҕа, «Дьиэрэҥкэй» оҕо народнай үҥкүү ансаамбыла салҕыы сайдарыгар-үүнэригэр төһүү күүс буолбуттарыгар. 

Чурапчы сиригэр ыытыллыбыт бу үҥкүү күрэҕэ салҕыы сайдарыгар, эдэр ыччаты төрүт култуурабытыгар уһуйарга улахан түмүктээх тэрээһин буолла. Салайааччылар, үҥкүүлээччилэр уонна көрөөччүлэр бу күн бырааһынньык тыынын иҥэринэн, астынан тарҕастылар. Кэлэр сылларга «Дьиэрэҥкэйдээн тэйиэххэ» үҥкүү күрэҕэ үгэскэ кубулуйарыгар баҕарабыт!

«ЧУРАПЧА ФИЛЬМ»
Конкурс короткометражных фильмов, посвящённый ко Дню Рождения любимого кинотеатра «Айыллаан» и 90-летию звукового кино в Чурапче!
НАПРАВЛЕНИЯ КОНКУРСНЫХ РАБОТ:
• Художественный фильм
• Документальный фильм 
• Мультипликационный фильм
• Социальный фильм
 ПРИЗОВОЙ ФОНД — 50 000 рублей.
- Условия конкурса:
- Заявочный взнос — 1000 руб./фильм.
- Форма-заявка прилагается.
- Даты приема и отбора заявок: до 25 марта 2026 года включительно.
🔗 Положение 

Посмотреть файл онлайн: polozhenie-konkursa-churapcha-film.pdf polozhenie-konkursa-churapcha-film.pdf

Заявка

Посмотреть файл онлайн: zajavka-churapcha-film.docx zajavka-churapcha-film.docx

 
К/Т: 89241630116

2026 сыл, олунньу 13 күнүгэр, Болтоҥо нэһилиэгин дьоро түһүлгэтигэр улуустааҕы оҕолорго, ыччакка анаммыт «УРАН ТЫЛ» тыл этиитин, уус-уран ааҕыы күрэҕэ үгэскэ кубулуйбут, өссө кэҥээн-үүнэн, сүрдээх тэрээһиннээхтик буолан ааста. Бу күрэх Арассыыйаҕа Норуоттар Сомоҕолоһууларын, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Култуура, Чурапчы улууһугар “Олохтоох бэйэ оҥорон таһаарыы”, Болтоҥо нэһилиэгэр “Өбүгэ ситимэ” сылларын көрсө тэрилиннэ.
Ону таһынан, Саха АССР доруобуйа харыстабылын наркома Николай Дмитриевич Кривошапкин – Уот Субуруускай 130 сааһын, этнограф, фольклорист, краевед, учуутал А.А. Саввин 130 сааһын, поэт, прозаик, драматург, краевед, олоҥхоһут, СССР суруйааччыларын Союһун чилиэнэ Михаил Федосеевич Догордуров 120 сааһын, Саха АССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ Василий Михайлович Кладкин 95 сааһын, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, биллиилээх снайпер, икки “Кыһыл Знамя” орденнар, “За Отвагу” мэтээл хаһаайына Георгий Константинович Федоров 110 сааһын үбүлүөйдээх сылларыгар анаммыт буолан, тэрээһин суолтата өссө үрдээтэ.
«Уран тыл» күрэх төрөөбүт тылбыт баайын-көрүҥүн, этигэн күүһүн ыччакка тиэрдэр, айар талааннары арыйар сыаллаах. Оҕолор уонна ыччат тылларын сатаан тутталларын, уус-уран айымньыны өйдөөн-дьүүллээн ааҕалларын ситиһиигэ улахан көмөнү оҥорор.
Бу күрэххэ Чурапчы нэһилиэгиттэн И.И. Кандинскай аатынан «Айыллаан» култуура киинин айар үлэ жанрдарыгар исписэлииһэ Урсууна Степановна Саргын ситиһиилээхтик кыттан, дьүүллүүр сүбэ үрдүк сыанабылын ылан, I Үрдэл уонна саамай үрдүк наҕарааданы – «Кылаан кыайыылаах» аатын ылары ситистэ. Урсууна Степановна кэрэ куолаһынан, дириҥник иһирэх тылынан дьону сөхтөрдө, сүрэхтэрин долгутта.
Кинини бу күрэххэ былырыыҥҥы "Уран тыл" кыайыылааҕа, талааннаах ыччат Петр Петрович Дьяконов бэлэмнээбитэ. Онон, айар талаан уонна уопут көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн иһэрэ бу үбүлүөйдээх сылларга өссө күүскэ этилиннэ.
Бу курдук тэрээһиннэр биһиги төрөөбүт тылбыт уйгутун, култуурабыт баайын харыстыырга, сайыннарарга уонна кэлэр ыччакка тиэрдэргэ улахан суолталаахтар. Урсууна Степановнаны уонна кинини бэлэмнээбит Петр Петрович Дьяконовы эҕэрдэлиибит, инникитин да айар үлэҕитигэр ситиһиилэри баҕарабыт!
Уран тылбыт өрүү чэчирии чэлгийдин!

И.И.Кандинскай аатынан "Айыллаан" култуура киинэ.

Приглашаем вас окунуться в мир танца и культуры вместе с Детским Народным Ансамблем Танца «Дьиэрэҥкэй»!
Мы рады объявить о проведении Республиканского танцевального конкурса *«ДЬИЭРЭҤКЭЙДЭЭН ТЭЙИЭХХЭ»*, посвященного великому событию — Году единства народов в Российской Федерации и Году культуры в Республике Саха (Якутия).
Вас ждут яркие выступления, незабываемые эмоции и уникальная атмосфера праздника! Конкурс открыт для всех возрастных групп.
Участие доступно как профессиональным, так и любительским творческим коллективам!
🏆*ПРИЗОВОЙ ФОНД ГРАН-ПРИ 60.000 ТЫС.РУБЛЕЙ*
📝 Заявки принимаются до 19 марта 2026 года. Отправляйте ваши заявки на электронную почту: dnat_djierenkey@mail.ru
📞 Дополнительную информацию можно получить по телефонам WhatsApp:89841043897 — Ашеина Аси-Куо Васильевна89141113405 — Седалищева Нюргуяна Афанасьевна.
Присоединяйтесь к нашему празднику танца и культуры!

Посмотреть файл онлайн: polozhenie-dijerjekjejdjejen-tjejijehhje.pdf polozhenie-dijerjekjejdjejen-tjejijehhje.pdf

Чурапчы нэһилиэгэ тыа сирин түөлбэтин дьаһалтата уонна И.И. Кандинскай аатынан "Айыллаан" култуура киинэ, Чурапчыбыт нэһилиэгин аҕам саастаах көлүөнэтигэр анаан "Бэтэрээннэр бааллара" тэрээһини тэрийдэ. Бу киэһэ түөлбэлээн олорор ТОС-тартан мунньустан, көрөөччү саалатын тобус - толору дьон - сэргэ үөрэ - көтө муһунна.

Тохсунньу ый - Таҥха Хаан ыйа. Бүгүн "Арчы дьиэтигэр" үүммүт Үрүҥ Айыы сылын уруйдаан аал уот оттуллан, алгыс баһа сыаланна.

"Чурапчы нэһилиэгэ" ТСТ дьаһалтатын иһинэн нэһилиэкпит олохтоохторун кытта бииргэ үлэлэһэр түмсүүлэрдээхпит.
Ахсынньы 25 күнүгэр И.И. Кандинскай аатынан "Айыллаан" култуура киинин "Айар киин" саалатыгар үлэ үөһүгэр сылдьар общественнаспыт түмсүүлэрин салайааччылара түмүстүлэр.

"Утум" уус дьиэтин иһинэн талба талааннаахтары түмэр араас куруһуоктар үлэлииллэр. Онтон биирдэстэрэ баайыы кэрэ абылаҥа "Умсулҕан" куруһуок буолар. Салайааччы Варвара Гаврильевна Бурнашева. Хамаанда үлэтэ сыаллаах - соруктаах буоларын көрдөрөн, куруһуок кыттыылаахтара бэйэлэрин баҕаларынан дьиэлэрин иннигэр икки күөх харыйаны баайыы оонньуурдарынан симээтилэр.

Иван Михайлович Павлов аатынан Чурапчы бойобуой «Албан Аат» түмэлэ кулун тутар 3 күнүттэн саҕалаан Сэбиэскэй норуот германскай фашизмы Кыайыытын 80 сылыгар анаан, Чурапчы улууһун нэһилиэктэрин, Аҕа дойду сэриитигэр кыттыбыт биир дойдулаахтарын үйэтитэргэ туһууламмыт анал быыстапкалырын туруордулар.
Ахсынньы ый 23 күнүгэр “Чурапчы нэһилиэгэ” “Албан ааккыт үйэлэргэ умнуллубат” диэн быыстапкатын туруорда.

15 сыл аннараа өттүгэр Надежда Михайловна Заболоцкая көҕүлээһининэн “Алгыс” бэтэрээннэр хордара тэриллэн үлэтин саҕалаабыта. 

Надежда Михайловна ыҥырыытын ылынан хормейстерынан бастакынан үлэлээбитэ: Үлэ бэтэрээнэ, РСФСР норуотун үөрэҕэриитин туйгуна, СӨ култууратын туйгуна, СӨ бэтэрээннэр хамсааһыннарын сайдыытыгар дьоһун кылаатын иһин бэлиэ хаһаайына, Николай Дмитриевич Субуруускай аатынан бириэмийэ лауреата, Болтоҥо нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Дария Гаврильевна Жиркова. Салҕыы Андрей Петрович Гоголев аатынан Чурапчытааҕы оҕо искусство оскуолатын преподавателэ Светлана Петровна Аммосова, аккомпаниаторынан Саха Өрөспүүбүлэкэтин култууратын туйгуна Спиридон Гаврильевич Готовцев буоланнар куруһуок үлэтин тэтимнээхтик саҕалаабыттара.